Burgerinitiatieven voor religieus erfgoed

Het Jaar van het Religieus Erfgoed is voorbij, maar de aandacht voor dit onderwerp blijft, al was het maar omdat de Task Force Toekomst Kerkgebouwen onophoudelijk opkomt voor bedreigde kerkgebouwen. In een tienpuntenplan dat de Task Force op 30 december presenteerde, wordt sterk de nadruk gelegd op de rol van burgers die sloop van kerken zien als een aanslag op hun leefomgeving.

De Task Force ziet niets in selecties die overheden al dan niet in samenwerking met kerkgenootschappen maken. “Een dergelijke selectie is vaak gebaseerd op beperkte cultuurhistorische en architectonische waarden en doet geen recht aan de betekenis die een gebouw heeft voor een lokale gemeenschap”, aldus de Task Force in een persbericht. Daarmee gaat zij in tegen het Strategisch Plan voor het Religieus Erfgoed en het streven van onder meer het bisdom Haarlem-Amsterdam om het behoud van kerkgebouwen nu juist in een groter kader te plaatsen.

Uit de aanbevelingen voor herbestemming voor kerken en kloosters die het bisdom Haarlem-Amsterdam onlangs publiceerde blijkt overigens dat men daar wel degelijk rekening houdt met de betekenis van een kerk voor de lokale gemeenschap: “Betrek niet alleen kerkelijke en gemeentelijke bestuurders, maar ook de kerkgangers, omwonenden en maatschappelijke groeperingen zo vroeg mogelijk in de afstotingsprocedure.”

Eind jaar Religieus Erfgoed

Vandaag is het de laatste dag van het Jaar van het Religieus Erfgoed. Het begon in Utrecht met een manifestatie waarbij onder meer te horen was dat met name de rooms-katholieke kerk zich te weinig om haar kerkgebouwen bekommerde. Buiten stond een replica van een oud Utrechts kerkje, gemaakt van ijsblokken, te smelten bij temperaturen van om en nabij de 10 graden (boven nul).

Aan het eind van dit jaar is het klimaat in ieder geval voor ijskerkjes heel wat beter en ook voor stenen kerken ziet het er beter uit. Er is een degelijk strategisch plan voor de toekomst van het religieus erfgoed. Bovendien hebben de rooms-katholieke kerk in Nederland en de protestantse kerk samen een pleidooi gehouden voor het religieus erfgoed.

Onderbelicht bleef het roerend religieus erfgoed. Wat er in al die her- of neven te bestemmen kerken staat, loopt gevaar, vooral als het niet blinkt of er anderszins waardevol uitziet.